Crypto en belasting in 2026: wat er verandert en wat je nu moet doen
Crypto valt in box 3 en de Belastingdienst weet vanaf 2026 precies wat je hebt. Zo werkt het forfait van 6%, de tegenbewijsregeling en de aangifte, zonder paniek.
Er zijn twee dingen veranderd die elke Nederlander met crypto raken, en geen van beide is een reden voor paniek. Wel voor tien minuten aandacht.
De Belastingdienst weet het nu gewoon
Sinds 1 januari 2026 houden cryptodienstverleners in de EU gegevens over hun klanten bij en melden zij die aan de Belastingdienst, op grond van de DAC8-richtlijn en het internationale CARF-raamwerk. Dat betekent dat je saldo en je transacties bij een Nederlandse exchange niet langer alleen bij jou en die exchange bekend zijn.
Bitvavo, Finst, OKX: allemaal. De tijd dat crypto "onzichtbaar vermogen" was, is definitief voorbij. De Belastingdienst legt de reikwijdte van die meldplicht uit op de pagina over DAC8 en CARF voor cryptodienstverleners.
Wat betekent dat praktisch? Dat het verschil tussen wel en niet opgeven geen risico-afweging meer is maar een gegarandeerde correctie achteraf. De enige verstandige route is de saaie route: gewoon opgeven.
Het goede nieuws: voor de meeste spaarders valt het bedrag reuze mee. Reken even mee.
Zo wordt crypto belast in 2026
Crypto valt in box 3 onder "overige bezittingen", waarover de Belastingdienst in 2026 een forfaitair rendement van 6,00 procent rekent, belast tegen 36 procent — samen ongeveer 2,2 procent per jaar over het belaste deel. Je betaalt alleen over het vermogen boven het heffingsvrij vermogen van 59.357 euro per persoon.
De Belastingdienst zelf schrijft: "Crypto's horen tot uw bezittingen in box 3." Het systeem werkt zo:
- Peildatum is 1 januari. Alleen de waarde op die ene dag telt; wat de koers daarna doet is voor de aangifte van dit jaar irrelevant.
- Het forfait is 6,00 procent over overige bezittingen. Niet wat je werkelijk verdiende, maar wat je "geacht wordt" te hebben verdiend. Dat percentage is voor 2026 definitief; de forfaits voor banktegoeden (1,28 procent) en schulden (2,70 procent) zijn nog voorlopig en worden begin 2027 vastgesteld. Alle percentages staan in de berekening van het box 3-inkomen 2026.
- Het tarief is 36 procent, over het deel van je vermogen boven het heffingsvrij vermogen: 59.357 euro per persoon, 118.714 euro met fiscale partner. Voor 2025 was dat 57.684 respectievelijk 115.368 euro.
Een rekenvoorbeeld: heb je 25.000 euro aan crypto en 10.000 euro spaargeld en geen partner, dan blijf je onder de vrijstelling en betaal je niets. Heb je 100.000 euro aan crypto, dan betaal je over het deel boven de vrijstelling ongeveer 6 procent × 36 procent ≈ 2,2 procent per jaar, in dit geval zo'n 880 euro.
De tegenbewijsregeling: soms betaal je minder
Was je werkelijke rendement lager dan het forfait, dan mag je over dat lagere bedrag afrekenen via de tegenbewijsregeling. Meer betalen dan het forfait kan nooit, dus het controleren kost je niets en kan je geld opleveren — vooral in een jaar waarin de koers daalde of vlak bleef.
Je hebt er wel administratie voor nodig: jaaroverzichten van je exchange, waarde op 1 januari en 31 december, en je stortingen en opnames. De Belastingdienst legt uit wat je werkelijk rendement precies is en welke gegevens je moet doorgeven.
Vuistregel: daalde of stagneerde je portefeuille vorig jaar, controleer dan altijd of het tegenbewijs loont. Onze box 3-calculator rekent beide routes in dertig seconden door.
Let op drie dingen die tegenvallen: je rekent je hele box 3-vermogen door en niet alleen je crypto, kosten mag je niet aftrekken, en een verlies in het ene jaar mag je niet verrekenen met een ander jaar. In werkelijk rendement opgeven voor je crypto staat de formule die de Belastingdienst zelf hanteert, met een uitgewerkt voorbeeld.
Wat je vandaag regelt
De hele voorbereiding kost tien minuten per jaar en bestaat uit vijf stappen: waarde op 1 januari vaststellen, jaaroverzichten als pdf bewaren, controleren of je boven het heffingsvrij vermogen zit, weten waar je het invult, en bij een slecht jaar het tegenbewijs narekenen.
- Noteer of reconstrueer de waarde van je crypto op 1 januari. Elke exchange biedt een jaaroverzicht. Alleen die ene datum telt; waarom je daar verder niets omheen moet regelen staat in de peildatum van 1 januari.
- Bewaar jaaroverzichten als pdf, elk jaar opnieuw. Bij de tegenbewijsregeling is dit je bewijs. Welke vier documenten je precies nodig hebt staat in welke crypto-administratie je moet bewaren.
- Check of je boven het heffingsvrij vermogen zit. Zo niet: aangifte invullen blijft verplicht als je aangifte doet, maar je betaalt niets.
- Weet je niet waar je het invult? Crypto aangeven in box 3, stap voor stap loopt het formulier met je door.
- Verwacht je een brief? DAC8-data gaat over 2026, dus vanaf de aangifte in 2027 kan de Belastingdienst vooringevulde of gecontroleerde cryptogegevens tonen. Klopt jouw eigen administratie, dan is dat een non-event.
En het nieuwe stelsel dan?
De Wet werkelijk rendement box 3 is nog geen wet: de Tweede Kamer stemde op 12 februari 2026 in, maar de Eerste Kamer heeft de stemming op 7 juli 2026 aangehouden tot de behandeling van een aangekondigde novelle. Er ligt dus een voorstel, geen wet, en de beoogde ingangsdatum van 1 januari 2028 hangt aan wat er met die novelle gebeurt.
Je leest overal dat het geregeld is. Dat klopt niet, en je kunt het zelf nakijken in het dossier bij de Eerste Kamer. Wat er wel in staat en waarom vermogensaanwas voor een crypto-spaarder ongemakkelijk uitpakt, staat in de nieuwe box 3-wet is nog niet aangenomen.
De nuchtere samenvatting
Crypto opgeven is geen valkuil maar een invuloefening, en voor vermogens onder de vrijstelling van 59.357 euro kost het letterlijk nul euro. De echte fout die mensen maken is niet te veel belasting betalen, maar geen administratie bijhouden en dan bij een dalend jaar de tegenbewijsregeling mislopen.
Tien minuten per jaar, meer is het niet.
Ja. Box 3 belast bezit, niet transacties. De waarde van je crypto op 1 januari telt mee, ongeacht of je in dat jaar iets hebt gekocht, verkocht of gewoon vastgehouden. Dat verrast mensen die uit inkomstenbelasting gewend zijn dat alleen gerealiseerde winst telt: in box 3 werkt het anders.
Niets. DAC8 verplicht exchanges om saldo's en transacties te melden aan de Belastingdienst, maar het verandert geen enkel bedrag dat je verschuldigd bent. Het enige wat verandert, is de kans dat een verschil tussen jouw aangifte en de werkelijkheid wordt opgemerkt.
Nee. De Tweede Kamer stemde op 12 februari 2026 in, maar de Eerste Kamer heeft de stemming aangehouden in afwachting van een novelle. Zolang die wet er niet is, geldt gewoon het huidige forfaitaire stelsel, met de tegenbewijsregeling als vangnet.
In elk geval een jaaroverzicht van elke exchange die je gebruikt, met de waarde op 1 januari. Wil je ook de tegenbewijsregeling kunnen gebruiken, bewaar dan ook de waarde op 31 december en een overzicht van je stortingen en opnames gedurende het jaar.
Vanaf de aangifte over 2026 (die je in 2027 doet) kan de Belastingdienst je cryptogegevens al hebben via DAC8-rapportages van exchanges. Een verschil met je aangifte leidt dan tot een correctie, met een boete die kan oplopen tot 300% van de te weinig betaalde belasting. Gewoon aangeven is de enige route zonder risico.
Niet automatisch, maar via de tegenbewijsregeling kun je in een verlies- of stilstandjaar afrekenen op basis van je werkelijke rendement in plaats van het forfait — dat kan neerkomen op nul belasting over dat jaar. Je moet dat zelf aanvragen met het formulier Opgaaf Werkelijk Rendement en je hele box 3-vermogen doorrekenen, niet alleen je crypto.
Dit artikel is algemene informatie, geen belastingadvies. Percentages en bedragen gelden voor de genoemde belastingjaren en zijn gecontroleerd bij de Belastingdienst in augustus 2026; de forfaits voor banktegoeden en schulden over 2026 worden pas begin 2027 definitief vastgesteld.