Crypto en belasting in 2026: wat er verandert en wat je nu moet doen

Er zijn twee dingen veranderd die elke Nederlander met crypto raken, en geen van beide is een reden voor paniek. Wel voor tien minuten aandacht.

De Belastingdienst weet het nu gewoon

Vanaf 2026 geldt DAC8: Europese regelgeving die crypto-exchanges verplicht om jouw saldo's en transacties te rapporteren aan de belastingautoriteiten. Bitvavo, Finst, OKX, allemaal. De tijd dat crypto "onzichtbaar vermogen" was, is definitief voorbij.

Wat betekent dat praktisch? Dat het verschil tussen wel en niet opgeven geen risico-afweging meer is maar een gegarandeerde correctie achteraf, met boetes die kunnen oplopen tot 300% van de te weinig betaalde belasting. De enige verstandige route is de saaie route: gewoon opgeven.

Het goede nieuws: voor de meeste spaarders valt het bedrag reuze mee. Reken even mee.

Zo wordt crypto belast in 2026

Crypto valt in box 3 onder "overige bezittingen". Het systeem werkt zo:

1. Peildatum is 1 januari. Alleen de waarde op die ene dag telt; wat de koers daarna doet is voor de aangifte van dit jaar irrelevant.
2. Over overige bezittingen rekent de fiscus een forfaitair rendement van 6,00%. Niet wat je werkelijk verdiende, maar wat je "geacht wordt" te hebben verdiend.
3. Daarover betaal je 36% belasting, maar alleen over het deel van je vermogen boven het heffingsvrij vermogen van €59.357 per persoon (€118.714 met fiscale partner).

Een rekenvoorbeeld: heb je €25.000 aan crypto en €10.000 spaargeld en geen partner, dan blijf je onder de vrijstelling en betaal je niets. Heb je €100.000 aan crypto, dan betaal je over het deel boven de vrijstelling ongeveer 6% × 36% ≈ 2,2% per jaar, in dit geval zo'n €880.

De tegenbewijsregeling: soms betaal je minder

Sinds de Hoge Raad-uitspraken over box 3 bestaat de tegenbewijsregeling: was je wérkelijke rendement lager dan het forfait, dan mag je op basis van het echte rendement afrekenen. Voor crypto is dat relevant in elk jaar waarin de koers daalde of vlak bleef. Je hebt er wel administratie voor nodig: jaaroverzichten van je exchange, waarde op 1 januari en 31 december, en je stortingen en opnames.

Vuistregel: daalde of stagneerde je portefeuille vorig jaar, controleer dan altijd of het tegenbewijs loont. Onze box 3-calculator rekent beide routes in dertig seconden door.

Let op drie dingen die tegenvallen: je rekent je hele box 3-vermogen door en niet alleen je crypto, kosten mag je niet aftrekken, en een verlies in het ene jaar mag je niet verrekenen met een ander jaar. In werkelijk rendement opgeven voor je crypto staat de formule die de Belastingdienst zelf hanteert, met een uitgewerkt voorbeeld.

Wat je vandaag regelt (checklist)

1. Noteer of reconstrueer de waarde van je crypto op 1 januari. Elke exchange biedt een jaaroverzicht.
2. Bewaar jaaroverzichten als PDF, elk jaar opnieuw. Bij de tegenbewijsregeling is dit je bewijs.
3. Check of je boven het heffingsvrij vermogen zit. Zo niet: aangifte invullen blijft verplicht als je aangifte doet, maar je betaalt niets.
4. Verwacht je een brief? DAC8-data gaat over 2026, dus vanaf de aangifte in 2027 kan de Belastingdienst vooringevulde of gecontroleerde cryptogegevens tonen. Klopt jouw eigen administratie, dan is dat een non-event.

En het nieuwe stelsel dan?

Je leest overal dat vanaf 2028 op werkelijk rendement wordt belast en dat dat geregeld is. Dat klopt niet. De Tweede Kamer stemde in februari 2026 in, maar de Eerste Kamer heeft de stemming aangehouden tot een aangekondigde aanpassing van het voorstel. Er ligt dus een plan, geen wet. Wat er wel in staat en waarom vermogensaanwas voor een crypto-spaarder ongemakkelijk uitpakt, staat in de nieuwe box 3-wet is nog niet aangenomen.

De nuchtere samenvatting

Crypto opgeven is geen valkuil maar een invuloefening, en voor vermogens onder de vrijstelling kost het letterlijk nul euro. De echte fout die mensen maken is niet te veel belasting betalen, maar geen administratie bijhouden en dan bij een dalend jaar de tegenbewijsregeling mislopen. Tien minuten per jaar, meer is het niet.

Dit artikel is algemene informatie, geen belastingadvies. Controleer actuele cijfers bij de Belastingdienst.