Werkelijk rendement opgeven voor je crypto: wanneer het loont en hoe je rekent
De Belastingdienst rekent in 2026 met 6% fictief rendement. Deed je crypto minder, dan betaal je te veel. Zo bereken je je werkelijke rendement, met de formule die de Belastingdienst zelf hanteert.
De belasting op je crypto gaat niet over wat je hebt verdiend. Die gaat over wat de Belastingdienst denkt dat je had kunnen verdienen. Voor 2026 is dat 6,00 procent over de waarde van je crypto op 1 januari, ongeacht wat er daarna gebeurde — het forfait voor overige bezittingen.
In een goed jaar is dat gunstig. Steeg je bitcoin met 40 procent, dan word je belast alsof het 6 procent was. In een slecht jaar werkt het andersom, en dan betaal je belasting over winst die je nooit hebt gemaakt.
Voor dat tweede geval bestaat de tegenbewijsregeling. Je geeft dan je werkelijke rendement door met het formulier Opgaaf Werkelijk Rendement, en als dat lager uitvalt dan het forfait betaal je over het lagere bedrag.
De formule voor crypto
Je werkelijke rendement op crypto is: de waarde op 31 december, min de waarde op 1 januari van hetzelfde jaar, min je aankopen in dat jaar, plus je verkopen in dat jaar. Meer getallen heb je niet nodig.
Die aankopen en verkopen moeten eruit omdat ze de waarde veranderen zonder dat het rendement is. Koop je in juli voor 2.000 euro bij, dan is je bezit eind december 2.000 euro hoger zonder dat je iets hebt verdiend. De Belastingdienst legt de systematiek uit onder wat is mijn werkelijk rendement.
Een voorbeeld. Je begint het jaar met 20.000 euro aan bitcoin. Je koopt gedurende het jaar voor 3.000 euro bij. Je verkoopt niets. Op 31 december staat er 21.500 euro.
Werkelijk rendement: 21.500 min 20.000 min 3.000 is min 1.500 euro. Je hebt 1.500 euro verlies. Het forfait zou uitgaan van 6 procent over 20.000 euro, dus 1.200 euro winst. Het verschil is 2.700 euro aan grondslag, en tegen 36 procent scheelt dat bijna 1.000 euro belasting.
Ongerealiseerde winst telt gewoon mee
Je hoeft niet verkocht te hebben: waardestijging én waardedaling op papier tellen allebei mee in het werkelijke rendement. De Hoge Raad bevestigde dat in 2025 nog eens in een zaak over een goudstaaf, waar de ongerealiseerde waardestijging bij het rendement hoorde, naast de ontvangen rente.
Dat snijdt dus beide kanten op. Een jaar waarin je crypto hard steeg en je niets verkocht, is een jaar waarin je met het werkelijke rendement slechter af bent dan met het forfait. Dan dien je het formulier gewoon niet in.
Drie dingen die tegenvallen
Drie beperkingen maken de regeling minder gunstig dan hij op het eerste gezicht lijkt: je rekent altijd je hele box 3-vermogen door, kosten zijn niet aftrekbaar, en een verlies verdampt aan het eind van het jaar.
Je rekent je hele box 3-vermogen door, niet alleen je crypto. Spaargeld, beleggingen en crypto gaan in één berekening. Je kunt niet je slechte crypto-jaar opgeven en je goede spaarrente laten zitten. Welke gegevens je precies moet aanleveren staat bij de Belastingdienst onder welke gegevens doorgeven.
Kosten mag je niet aftrekken. Transactiekosten, opslagkosten, de aanschaf van een hardware wallet: het telt allemaal niet mee. De enige uitzondering is rente die je betaalde over een schuld in box 3.
Verlies verdampt. Een negatief werkelijk rendement in het ene jaar mag je niet verrekenen met een ander jaar. Verlies je in 2026 en win je in 2027, dan betaal je in 2027 gewoon over de winst zonder dat het verlies ergens terugkomt. In box 1 en box 2 kan dat wel. Hier niet.
Wanneer je dit indient
Voor belastingjaar 2025 en later geef je het werkelijke rendement direct op in je aangifte inkomstenbelasting; voor oudere jaren stuurt de Belastingdienst een brief met een uiterste datum erin.
Die brieven gaan in golven de deur uit, per belastingjaar verschillend, en het versturen van alle brieven kan doorlopen tot 2028. Heb je geen brief gehad en denk je dat je te veel hebt betaald, dan kun je het formulier alsnog indienen tot vijf jaar na het belastingjaar. De Belastingdienst beantwoordt de meestgestelde praktijkvragen in de veelgestelde vragen over de Opgaaf werkelijk rendement.
Kort samengevat
Zoek één keer per jaar vier getallen op — de waarde van je crypto op 1 januari en op 31 december, plus wat je dat jaar hebt gekocht en verkocht — reken de formule door, en dien het formulier alleen in als je onder het forfait uitkomt over je hele vermogen.
Kom je erboven, doe dan niets, want dan is het forfait je vriend.
En bewaar die jaaroverzichten. Ze zijn straks nog belangrijker dan nu.
De waarde op 31 december, min de waarde op 1 januari van hetzelfde jaar, min je aankopen in dat jaar, plus je verkopen in dat jaar. Vier getallen, meer niet. Aankopen en verkopen gaan eruit omdat ze je bezit veranderen zonder dat het rendement is.
Ja. Waardestijging en waardedaling op papier tellen allebei volledig mee in het werkelijke rendement. De Hoge Raad bevestigde dat in 2025 in een zaak over een goudstaaf, waarin de ongerealiseerde waardestijging bij het rendement hoorde. Dat werkt dus ook tegen je in een goed jaar.
Nee. Transactiekosten, opslagkosten en de aanschaf van een hardware wallet tellen geen van alle mee bij de tegenbewijsregeling. De enige uitzondering is rente die je hebt betaald over een schuld die in box 3 valt.
Nee. Een negatief werkelijk rendement verdampt aan het eind van het jaar. Verlies je in 2026 en win je in 2027, dan betaal je in 2027 over de volle winst. In box 1 en box 2 kun je verliezen wel verrekenen, in box 3 niet.
Nee. Je rekent je hele box 3-vermogen in één berekening door: spaargeld, beleggingen en crypto samen. Je kunt dus niet je slechte crypto-jaar opgeven en je goede spaarrente laten zitten. Dat maakt de regeling vaak minder gunstig dan hij lijkt.
Voor belastingjaar 2025 en later geef je het direct op in je aangifte. Voor oudere jaren stuurt de Belastingdienst een brief met een uiterste datum; die brieven lopen door tot 2028. Kreeg je geen brief, dan kun je het alsnog indienen tot vijf jaar na het belastingjaar.
Dit is geen fiscaal advies. Wij rekenen voor en verwijzen naar de bron; je situatie kan afwijken en bij twijfel is een adviseur goedkoper dan een correctie achteraf. Percentages gecontroleerd bij de Belastingdienst in augustus 2026.